Hình ảnh Mặt trăng và sao Kim trên bầu trời tối 14-9 - Ảnh: CNA
Chiều 14-9, Đài thiên văn Al Khatim thuộc Trung tâm Thiên văn quốc tế ghi nhận hiện tượng Mặt trăng che khuất sao Kim trên bầu trời UAE. Theo Gulf News, hành tinh này bị che khỏi tầm nhìn trong khoảng 84 phút trước khi xuất hiện trở lại.
Quá trình bắt đầu vào khoảng 14h35 (theo giờ địa phương). Mặt trăng dần lấn qua đĩa biểu kiến của sao Kim, mất 2 phút 21 giây để che kín hành tinh. Hình ảnh ghi lại cho thấy sao Kim thu hẹp rồi khuất hẳn sau rìa Mặt trăng.
Ấn tượng nhất là cả hai thiên thể đều mang dáng lưỡi liềm. Bên cạnh vầng trăng lớn, sao Kim trông như một lưỡi liềm nhỏ, tạo nên hình ảnh hai đường cong sáng nằm sát nhau trước lúc che khuất.
Trong thiên văn học, hiện tượng này xảy ra khi một thiên thể đi qua phía trước thiên thể khác theo góc nhìn của người quan sát, tạm thời che vật thể ở xa hơn. Ở đây, Mặt trăng nằm gần Trái đất hơn đã chắn đường nhìn tới sao Kim.
Hành tinh không thực sự biến mất hay ngừng phát sáng. Khi chuyển động tương đối đưa Mặt trăng ra khỏi đường nhìn, sao Kim lại hiện ra. Đó là một sự thẳng hàng trên bầu trời nhìn từ một khu vực nhất định, chứ không phải cảnh tượng giống nhau ở mọi nơi trên Trái đất.
Hình dáng lưỡi liềm của sao Kim cũng có lời giải thích. Theo NASA, sao Kim và sao Thủy chuyển động quanh Mặt trời trên những quỹ đạo nằm phía trong quỹ đạo Trái đất. Vị trí tương đối giữa hành tinh, Mặt trời và người quan sát thay đổi khiến phần được chiếu sáng mà chúng ta nhìn thấy cũng thay đổi.
Bởi vậy, qua kính thiên văn, sao Kim có thể hiện ra gần tròn, khuyết hoặc chỉ còn một cung sáng mảnh. Các pha này tương tự những hình dạng quen thuộc của Mặt trăng, dù hai thiên thể chuyển động trên những quỹ đạo khác nhau.
Một vầng lưỡi liềm không có nghĩa phần còn lại của thiên thể đã mất đi. Chúng ta chỉ đang nhìn thấy một phần nhỏ của nửa được Mặt trời chiếu sáng. Chính sự kết hợp giữa pha sáng và góc nhìn đã tạo nên màn gặp gỡ đặc biệt ở UAE.
Theo NASA, năm 2026 có ba lần Mặt trăng che khuất sao Kim. Sự kiện đầu tiên diễn ra ngày 17-6, quan sát được tại Mỹ và một phần Canada. Lần ngày 14-9 nằm trong vùng quan sát gồm một phần châu Á, châu Phi, châu Âu và miền tây nước Nga. Lần tiếp theo vào ngày 7-11 có thể được quan sát từ miền nam Nam Mỹ.
